سرطان پستان زمانی اتفاق می افتد که سلول های موجود در پستان به رشد و تقسیم غیر طبیعی خود ادامه می دهند. این سلول ها که اغلب تشکیل تومور می دهند در تست های عکس برداری و یا لمس پستان ها قابل تشخیص خواهند بود.
سرطان پستان می تواند در هر قسمتی از سینه آغاز شود. اما عمدتا محل آغاز این سرطان از مجاری حمل کننده شیر به نوک سینه می باشد. در برخی موارد، این سرطان از بافت های دیگر در سینه آغاز می شود که اصطلاحا سارکوما و لنفوما نام دارد.
با این که در بسیاری از موارد، سرطان پستان با تشکیل توده در سینه همراه می باشد، اما در تمامی موارد ثابت نیست. بسیاری از توده ها در تست های غربالگری مانند ماموگرافی قابل تشخیص هستند که باعث تشخیص سرطان در مراحل اولیه نیز خواهد شد.
تودهای غیر طبیعی هستند که به خارج از بافت سینه پخش نمی شوند و خطری را به همراه ندارند. اما این احتمال وجود دارد که همین توده ها در آینده تبدیل به سرطان شوند، به همین خاطر، چکاپ و معاینه توسط متخصص از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد.
زمانی که سلول های سرطانی به خون و یا سیستم لنفاوی راه پیدا کنند، سرطان پستان می تواند سایر قسمت های بدن را نیز درگیر کند. که در چنین شرایطی اصطلاحا گفته می شود سرطان متاستاز داده است.
در همه جای دنیا شایع ترین سرطانی که منجر به مرگ بانوان شود سرطان سینه یا همان سرطان پستان است. تقریبا این موضوع در همه جای دنیا ثابت شده است اما جایی برای نگرانی وجود ندارد زیرا در کنار آن، این سرطان به عنوان یکی سرطان های قابل درمان شناخته می شود. نکته ای که اهمیت دارد این است که تشخیص آن زود هنگام باشد و پزشک با تکنیک های مناسب درمانی بر روی فرد، موجب بهبود وضعیت او و افزایش طول عمرش شود.
دلایل بروز سرطان پستان
سرطان سینه زمانی رخ می دهد که برخی از سلول های سینه شروع به رشد غیر طبیعی می کنند. این سلول ها سریعتر از سلول های سالم تقسیم می شوند و به تجمع خود ادامه می دهند و یک توده یا غده تشکیل می دهند. سلول ها ممکن است از طریق سینه به غدد لنفاوی یا سایر قسمت های بدن شما پخش شوند.
سرطان سینه اغلب با سلول های مجاری تولید کننده شروع می شود. سرطان سینه همچنین ممکن است در بافت غده ای به نام لوبول یا در سلول ها یا بافت های دیگر سینه شروع شود.
محققان عوامل هورمونی، سبک زندگی و محیطی را شناسایی کرده اند که ممکن است خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد. مشخص نیست که چرا برخی از افرادی که هیچ نشانه ای ندارند به سرطان مبتلا می شوند، اما برخی افرادی که دارای فاکتورهای خطر هستند هرگز با سرطان درگیر نمی شوند. این احتمال وجود دارد که سرطان سینه ناشی از تعامل پیچیده ترکیب ژنتیکی و محیط نیز باشد. اگر سابقه خانوادگی قوی سرطان سینه یا سایر سرطان ها دارید، پزشک ممکن است آزمایش خون را برای کمک به شناسایی جهش های خاص در BRCA یا سایر ژن هایی که از خانواده شما منتقل می شود، توصیه کند.
سن بروز سرطان سینه
به طور نرمال در دنیا سرطان پستان برای سن های بالای پنجاه سال است و پیک شیوع سنی بالای پنجاه سال است.
در کشور ما این پیک پایین تر است، البته ما در رابطه با یک جمعیت عمومی صحبت می کنیم. در مواردی که سرطان سینه در سنین خیلی پایین است، حتی در سن ۱۸ یا ۱۹ سالگی نیز دیده شده است.
به علت جوان تر بودن هرم سنی کشور ایران ، پیک سنی سرطان سینه ۱۰ تا ۱۵ سال از میانگین جهانی پایین تر است. بنابراین باید بگوییم تمامی خانم هایی که در سنین باروری و بالاتر هستند باید حواسشان به علائم و نشانه های سرطان سینه باشند و از خود به خوبی مراقبت کنند.
در چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
برخی از علائم وجود دارند که بانوان هنگام مشاهده آن ها، باید فوری به پزشک مراجعه کند.
معاینه سینه ها توسط خود فرد از سن ۲۰ سالگی باید به طور مرتب انجام شوند و پس از آن هر ۳ سال یکبار، یک پزشک تکمیل کننده روند معاینه باشد. نهایتا از سن چهل سالگی حتما باید یک پزشک علاوه بر فرد معاینه کننده باشد و او تحت مراقبت های سالیانه قرار بگیرد.البته بروز این موارد در هر سنی، لزوم مراجعه فوری به پزشک را الزامی می کند. این علائم عبارتند از:
- مهم ترین علامت در بروز سرطان سینه توده های سینه است. وجود هر گونه تودهی غیر معمول که قبلا در پستان وجود نداشته است، مخصوصا همراه با تغییرات پوستی به صورت سفت، با ترشح نوک سینه اگر همراه باشد الزام این را دارد که بیمار باید به پزشک مراجعه کند.
عوامل خطر در سرطان پستان
عوامل خطر سرطان سینه هر چیزی است که احتمال ابتلا به سرطان سینه را افزایش دهد. اما داشتن یک یا حتی چندین عامل خطر سرطان سینه لزوماً به این معنی نیست که شما به سرطان سینه مبتلا خواهید شد. بسیاری از زنانی که به سرطان سینه مبتلا می شوند، هیچ فاکتور خطر شناخته شده ای به جز زن بودن ندارند.
عواملی که با افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه مرتبط هستند عبارتند از:
زن بودن: زنان بسیار بیشتر از مردان در معرض ابتلا به سرطان سینه هستند.
افزایش سن: خطر ابتلا به سرطان سینه با افزایش سن افزایش می یابد.
سابقه شخصی شرایط سینه: اگر بیوپسی سینه انجام داده اید که در آن کارسینوم لوبولار در محل (LCIS) یا هیپرپلازی آتیپیک سینه مشاهده شده است، خطر ابتلا به سرطان سینه در شما افزایش می یابد.
سابقه خانوادگی سرطان سینه: اگر مادر، خواهر یا دختر شما به سرطان سینه، به ویژه در سنین پایین تشخیص داده شد، خطر ابتلا به سرطان سینه در شما افزایش می یابد. با این حال، اکثر افراد مبتلا به سرطان سینه هیچ سابقه خانوادگی این بیماری را ندارند.
ژن های ارثی که خطر سرطان را افزایش می دهند: برخی جهش های ژنی که خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهند، می توانند از والدین به فرزندان منتقل شوند. شناخته شده ترین جهش های ژنی با نام های BRCA1 و BRCA2 نامیده می شوند. این ژن ها می توانند خطر ابتلا به سرطان سینه و سایر سرطان ها را تا حد زیادی افزایش دهند، اما سرطان را اجتناب ناپذیر نمی کنند.
قرارگیری در معرض تشعشع: اگر در دوران کودکی یا بزرگسالی از پرتو درمانی برای قفسه سینه خود دریافت کرده اید، خطر ابتلا به سرطان سینه در شما افزایش می یابد.
شروع یائسگی در سنین بالاتر: اگر یائسگی را در سنین بالاتر شروع شده باشد، احتمال ابتلا به سرطان سینه بیشتر است.
داشتن اولین فرزند در سنین بالاتر: زنانی که اولین فرزند خود را بعد از ۳۰ سالگی به دنیا می آورند، ممکن است در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه باشند.
باردار نشدن: زنانی که هرگز باردار نشده اند نسبت به زنانی که یک یا چند بارداری داشته اند در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان سینه قرار دارند.
هورمون درمانی پس از یائسگی: زنانی که از داروهای هورمون درمانی ترکیبی از استروژن و پروژسترون برای درمان علائم و نشانه های یائسگی استفاده می کنند، خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهند. خطر ابتلا به سرطان سینه با قطع مصرف این داروها توسط زنان کاهش می یابد.
نوشیدن الکل: نوشیدن الکل خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهد.
چاقی: چاق بودن خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهد.
شروع قاعدگی در سنین پایین تر: شروع قاعدگی قبل از ۱۲ سالگی خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهد.
علائم سرطان پستان
آگاهی داشتن در خصوص ظاهر طبیعی پستان ها از اهیمت ویژه ای برخوردار می باشد. تشخیص اولیه و به موقع این سرطان به درمان موثر آن کمک خواهد کرد. خانم ها باید انجام چکاپ و تست های غربالگری مانند ماموگرافی را در برنامه خود داشته باشند.
وجود توده، یکی از شایع ترین علائم سرطان پستان می باشد. توده بدون درد، سفت و با حاشیه نامنظم به احتمال زیاد نشانه ای از سرطان پستان. به همین خاطر، وجود هر گونه توده جدید باید توسط متخصص بررسی گردد.
برخی دیگر نشانه های ابتلا به سرطان سینه عبارتند از:
– التهاب تمام سینه و یا قسمتی از سینه
– احساس درد در سینه و یا نوک سینه
– انقباض نوک سینه
– قرمزی و ضخیم شدن پوست سینه و یا نوک سینه
– ترشح از نوک سینهاز آن جایی که در برخی موارد، سرطان پستان با ماموگرافی تشخیص داده نمی شود، بهتر است خانم ها نسبت به بروز هر گونه تغییر در بافت پستان آگاهی کامل داشته باشند.
بیشتر بخوانید: هر آنچه از ژنیکوماستی نمیدانید.
پیشگیری از سرطان سینه
آیا راهی برای پیشگیری از بروز سرطان سینه وجود دارد؟
در حقیقت می توان گفت که راه قطعی برای پیشگیری از ابتلا به سرطان پستان وجود ندارد. اما با رعایت یک سری نکات می توان احتمال ابتلا به این سرطان را کاهش داد. از جمله:
– داشتن وزن بدنی سالم و ایده آل
– اهمیت دادن به ورزش و فعالیت بدنی
– محدود کردن مصرف مشروبات الکلی
تشخیص اولیه سرطان پستان
تشخیص سرطان در مراحل اولیه یکی از مهم ترین موارد در پیشگیری از مرگ و میر ناشی از این سرطان می باشد. انجام تست های غربالگری به تشخیص اولیه سرطان کمک می کنند. هدف از انجام این تست ها، پی بردن به وجود سرطان پیش از ظاهر شدن علائم می باشد.
ماموگرافی:
از جمله تست های غربالگری است که هر گونه تغییر در پستان را نشان می دهد. خانم هایی که به طور مرتب این تست را انجام می دهند، سرطان شان در مراحل اولیه تشخیص داده می شود و دیگر نیازی به جراحی جهت درآوردن پستان و یا شیمی درمانی نخواهد بود.
ام آر آی:
خانم هایی که در بیشتر در معرض ابتلا به سرطان پستان هستند و یا سرطان پستان در آن ها تشخیص داده شده است، باید تست MRI را انجام دهند تا میزان پیشرفت سرطان و یا وجود تومور دیگر مشخص گردد.
اولتراسوند:
اولتراسوند نیز از دیگر تست های غربالگری است که به تشخیص مواردی مانند یافتن توده در پستان و یا تغییر در تراکم بافت پستان کمک می کند. این تست هم چنین به افتراق کیست های مایع (غیر سرطانی) و توده های سفت و جامد کمک می کند.
علاوه بر موارد فوق الذکر، به منظور کسب اطلاعات بیشتر می توانید به مقاله ی معاینه ی پستان توسط خود بیمار نیز مراجعه نمایید.
درمان قطعی سرطان سينه
جراحی
جراحی، نوعی از درمان سرطان سینه می باشد که به دلایل مختلفی انجام می شود، از جمله:
– نابودی سرطان تا حد امکان
– پیشگیری از درگیری غدد لنفاوی زیر بازو
– بازیابی شکل و فرم سینه بعد از برطرف شدن سرطان
– تسکین علائم در سرطان پیشرفته
پزشک با توجه به مشخصات سرطان و بررسی سابقه پزشکی بیمار، بهترین نوع جراحی را در نظر خواهد گرفت. دو نوع جراحی در درمان سرطان پستان وجود دارد که عبارت است از:
– جراحی محافظت از پستان که با عنوان لامپکتومی نیز شناخته می شود. در این شیوه جراحی، تنها بخشی از پستان برداشته خواهد شد. هدف از این جراحی، حذف سرطان و هم چنین بخشی از بافت پستان می باشد. میزان بافت برداشت شده به اندازه و محل قرار گیری تومور بستگی دارد.
– ماستکتومی. در این شیوه جراحی، کل بافت پستان برداشته خواهد شد.
تکنیک های نوین جراحی سرطان سینه
نگرانی بسیار از افرادی که به این سرطان مبتلا می شوند، از دست رفتن سینه و حجم پستان و از دست رفتن آن است. با توجه به تکنیک های جدید ماموپلاستی که در واقع استفاده از تکنیک های جراحی پلاستیک در درمان انواع ضایعات پستان است. این مشکل به راحتی برطرف شده و سینه هایی با کیفیت مناسب بعد از عمل ( که قسمت مهم درمان این بیماری است) به بیمار تحویل داده می شود.
رادیوتراپی
رادیوتراپی، شیوه درمانی است که در آن سلول های سرطانی با استفاده از امواج پر انرژی اشعه ایکس نابود می شوند. نکته ای که وجود دارد این است که رادیوتراپی تنها در برخی موارد از سوی پزشک توصیه می شود، از جمله:
– بعد از درمان با جراحی محافظت از پستان، جهت پیشگیری از عود مجدد سرطان
– بعد از جراحی ماستکتومی
– در صورتی که سرطان سایر قسمت های بدن از جمله مغز و استخوان را نیز درگیر کرده باشد.
شیمی درمانی
شیمی درمانی، از جمله اقداماتی است که با مصرف دارو چه به صورت خوراکی و یا تزریقی، به نابودی سرطان پستان کمک می کند. این شیوه قبل و یا بعد از جراحی و یا در سرطان های پیشرفته از سوی پزشک توصیه می شود.
هورمون درمانی
هورمون درمانی، از جمله درمان های سیستمیک است که بعد از جراحی و به منظور پیشگیری از بازگشت مجدد و یا پخش شدن سرطان توصیه می شود.
چه مراقبت هایی بعد از درمان سرطان پستان نیاز می باشد؟
بعد از پایان درمان، مراجعه به پزشک و انجام تست های غربالگری بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می کند. خانم هایی که تحت جراحی محافظت از پستان قرار گرفته اند، باید هر شش تا دوازده ماه یک بار، تست ماموگرافی را انجام دهند.
خانم هایی که تحت هورمون درمانی قرار گرفته اند، باید هر سال معاینات لگنی را انجام دهند، چرا که این داروها احتمال بروز سرطان رحم را افزایش می دهند. این احتمال در میان خانم های یائسه بیشتر می باشد.
در کنار موارد گفته شده، رعایت رژیم غذایی سالم و متعادل و هم چنین اهمیت دادن به ورزش و تحرک بدنی از جمله مواردی است که بعد از درمان به شدت توصیه می شوند.
کلام آخر
در صورتی که در ارتباط با سرطان سینه هر گونه ناراحتی برای شما پیش آمده است، احتیاجی به نگرانی نیست. شما می توانید با مراجعه به پزشک برای درمان اقدامات لازم را انجام دهید. همچنن می توانید تمامی سوالات مرتبط با سرطان سینه را در قسمت دیدگاه های همین مقاله مطرح کنید تا توسط دکتر مهدی آریانا جراح سینه پاسخ داده شوند.
منبع: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/breast-cancer/symptoms-causes/syc-20352470